Kennisbank · Geluid & trillingen

Geluidsreductie aan de bron: wat werkt er op en om het spoor

Door de engineers van KAMPABijgewerkt aug 2026Leestijd 6 min

In het kort

Spoorgeluid ontstaat grotendeels waar wiel en rail elkaar raken. Maatregelen aan de bron, zoals raildempers, wieldempers, stillere remblokken en ballastmatten, pakken het geluid daar aan; een scherm schermt alleen af wat al is ontstaan. Welk middel loont, hangt af van wat er overheerst: rolgeluid, booggeluid of trillingen via de constructie.

Waar spoorgeluid ontstaat

Het meeste spoorgeluid ontstaat op het contactvlak van wiel en spoorstaaf: ruwheid op loopvlak en rail brengt beide in trilling, en die trilling wordt als geluid afgestraald. In krappe bogen komt daar booggeluid bij. En op bruggen, in tunnels en nabij gevoelige gebouwen speelt een derde route: trillingen die via de constructie en de bodem worden doorgegeven, hoorbaar als structuurgeluid.

De middelen naast elkaar

  • Raildempers. Afgestemde massadempers, geklemd op het raillijf, verminderen breedbandig rolgeluid aan de bron en remmen de vorming van golfslijtage af. Metingen op uiteenlopende trajecten onderbouwen een gemiddelde reductie van 2 – 6 dB(A).
  • Wieldempers. Op het volwiel bevestigde dempers verlagen het rolgeluid met maximaal 6 dB(A) en het booggeluid met maximaal 18 dB(A); op geteste tramlijnen verdwijnt het booggeluid volledig.
  • Stillere remblokken. Kunststof K- en LL-remblokken houden het loopvlak van het wiel gladder dan gietijzer, waardoor het rolgeluid sterk afneemt. Ombouw naar stillere remblokken is een goedkopere geluidsmaatregel dan bijvoorbeeld geluidsschermen.
  • Ballastmatten. Elastische matten onder het ballastbed reduceren structuurgeluid en trillingen op bruggen, in tunnels en nabij gevoelige gebouwen, en beschermen tegelijk de constructie en het ballastbed.
  • Geluidsschermen. Schermen grijpen niet in op de bron, maar op het pad ernaartoe. Ze kunnen lokaal veel betekenen, maar spoor en materieel blijven even luid; het geluid is er nog, alleen afgeschermd.

Bron of pad: wat wanneer loont

Een maatregel aan de bron werkt overal waar het voertuig of het spoor komt; een scherm werkt alleen waar het staat. Welke aanpak past, hangt af van de bron die overheerst: rolgeluid vraagt om gladde loopvlakken en demping aan rail of wiel, booggeluid om demping op het wiel, en trillingen bij kunstwerken om elasticiteit onder het ballastbed. In de praktijk is het vaak een combinatie, en loont het om eerst te meten waar het geluid vandaan komt.

Waar wij in dit verhaal staan

Kampa levert maatregelen voor elk van deze routes: VICON AMSA-raildempers en VICON RASA-wieldempers van Schrey & Veit, kunststof remblokken en organische remvoeringen van Wabtec, en ballastmatten en spoorelastomeren van Calenberg. Onze engineers denken mee over welke combinatie bij uw situatie past.

VICON AMSA-raildempers in het spoor

VICON AMSA-raildempers, geklemd op het raillijf.

Dit vraagstuk op uw baanvak? Onze engineers reageren binnen één werkdag.

Stel uw vraag

info@kampabv.nl · of bel +31 (0)162-70 05 20
Ruisvoorn 1, 4941 SB Raamsdonksveer